Polskie Towarzystwo Pielęgniarek Anestezjologicznych
i Intensywnej Opieki

Nowe międzynarodowe wytyczne dotyczące odleżyn: co z nich wynika dla intensywnej terapii

NPIAP, EPUAP i PPPIA opublikowały czwarte wydanie wytycznych Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries. Dokument liczy 15 rozdziałów i powstał w metodyce GRADE. Zalecenia mają dwie formy: zalecenia oparte na dowodach (silne lub warunkowe) oraz stwierdzenia dobrej praktyki. Większość zaleceń ma niską lub bardzo niską pewność dowodów.

Dla oddziałów anestezjologii i intensywnej terapii istotne są m.in.:

• osobne wyliczenie czynników ryzyka u pacjentów krytycznych: długość pobytu, wentylacja mechaniczna, wazopresory, wyniki skal APACHE, SAPS i SOFA,
• zmiana pozycji co 2–3 godziny na odpowiedniej powierzchni podporowej, bez rutynowego wydłużania do 4–6 godzin (zalecenia warunkowe),
• mikroruchy u pacjentów niestabilnych, którzy nie tolerują pełnej zmiany pozycji,
• praktyczne wskazówki dotyczące pozycji na brzuchu: zespół proningowy, ocena skóry przed i po, ochrona twarzy i rurki intubacyjnej,
• unoszenie pięt jako dobra praktyka oraz osobny rozdział o profilaktyce odleżyn na piętach.

Porównanie z polskimi zaleceniami.

W 2024 r. w „Pielęgniarstwie w Anestezjologii i Intensywnej Opiece” opublikowano 13 zaleceń dla oddziałów anestezjologii i intensywnej terapii (Czyż-Szypenbejl i wsp.). Kierunek jest wspólny: wczesna ocena ryzyka, indywidualny plan zmiany pozycji, łączenie działań profilaktycznych oraz ochrona skóry pod urządzeniami medycznymi. Różnica dotyczy oceny dowodów. Nowe wytyczne traktują opatrunki profilaktyczne jako zalecenie warunkowe o bardzo niskiej pewności dowodów.

Wytyczne są dostępne bezpłatnie: internationalguideline.com. W załączonych grafikach: lista rozdziałów oraz najważniejsze wskazówki dla OIT.

Źródła: National Pressure Injury Advisory Panel, European Pressure Ulcer Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance. Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline. The International Guideline: Fourth Edition. Emily Haesler (Ed.). 2026. Czyż-Szypenbejl K, Kwiecień-Jaguś K, Lewandowska K, Borzuchowska M, Lewicka M. Zalecenia w sprawie prowadzenia profilaktyki odleżyn w oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii. Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece 2024;10(1):17–29. https://evereth.pl/project/recommendations-regarding-the-prevention-of-pressure-injuries-in-anaesthesiology-and-intensive-care-units/#

Grafiki są swobodnym opracowaniem, a nie oficjalnym tłumaczeniem